Εξάρθρημα του ώμου

Ο ώμος αποτελεί την άρθρωση με τη μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων στον άνθρωπο. Άμεσες ή έμμεσες ασκούμενες δυνάμεις μπορούν να μετατοπίσουν τη βραχιόνιο κεφαλή από την ωμογλήνη και να την εξαρθρώσουν. Ο σημαντικότερος παράγοντας είναι, αν το εξάρθρημα οφείλεται σε τραυματισμό ή συμβαίνει κατά τη διάρκεια συγκεκριμένης κίνησης.

Η διαφοροποίηση ανάμεσα στο τραυματικό και μη τραυματικό εξάρθρημα του ώμου είναι σημαντική διότι καθορίζει την περαιτέρω αντιμετώπιση.

Αν ο ώμος εξαρθρωθεί μια φορά μπορεί εύκολα να επαναληφθεί ένα ανάλογο επεισόδιο στο μέλλον. Όταν ο ώμος εξαρθρώνεται συχνά τότε το γεγονός αυτό ονομάζεται χρόνιο εξάρθρημα του ώμου ή αλλιώς υποτροπιάζων εξάρθρημα του ώμου.

Το εξάρθρημα μπορεί να είναι πρόσθιο, οπίσθιο ή με κατεύθυνση προς τα κάτω. Ο συχνότερος τύπος είναι το πρόσθιο εξάρθρημα του ώμου. Η κεφαλή του βραχιονίου γλιστρά πρόσθια της ωμογλήνης (πρόσθια αστάθεια του ώμου). Η στάση του άνω άκρου που προκαλεί το εξάρθρημα είναι η στάση που υιοθετούν οι ρήπτες (άνω άκρο σε απαγωγή και έξω στροφή)

Η αστάθεια στον ώμο συνήθως είναι το αποτέλεσμα ενός τραυματισμού που προκαλεί εξάρθρημα στην άρθρωση. Η αρχική αυτή κάκωση είναι σημαντική και πρέπει να αντιμετωπιστεί εγκαίρως.

Η ανάταξη του εξαρθρήματος σημαίνει να τοποθετηθεί στη θέση της η κεφαλή του βραχιονίου η οποία δεν βρίσκεται σε επαφή με την ωμογλήνη. Ο ώμος κλινικά φαίνεται να είναι φυσιολογικός αλλά η άρθρωση μπορεί να παραμείνει ασταθής.

Οι σύνδεσμοι και ο επιχείλιος χόνδρος που σταθεροποιούν την άρθρωση μπορεί να έχουν υποστεί βλάβη. Αυτό σημαίνει ότι τα εν γένει σταθεροποιητικά στοιχεία του ώμου έχουν διαταθεί ή έχουν αποσπαστεί – κοπεί και δεν μπορούν να προσφέρουν στη σταθερότητα του ώμου ειδικά σε συγκεκριμένες κινήσεις.

Ο ασταθής ώμος δημιουργεί προβληματισμό στον ασθενή διότι έχει πάντα την αίσθηση ότι μπορεί να ‘‘βγεί’’ η άρθρωση. Σε μερικές περιπτώσεις η αστάθεια του ώμου μπορεί να προκληθεί δίχως προηγηθέν εξάρθρημα. Άνθρωποι που χρησιμοποιούν το άνω τους άκρο σε επαναλαμβανόμενη βάση ειδικά σε κινήσεις πάνω από το κεφάλι μπορεί να προκαλέσουν σταδιακή διάταση του αρθρικού θυλάκου. Το φαινόμενο αυτό εμφανίζεται σε κολυμβητές, ακοντιστές και σε παίκτες του volley. Η σταδιακή εξασθένηση των σταθεροποιητικών στοιχείων λόγο της διάτασης των, μειώνουν την δύναμη των μυϊκών ομάδων της άρθρωσης και επιδεινώνουν την αστάθεια. Σταδιακά τα γεγονότα αυτά προκαλούν ερεθισμό της άρθρωσης, φλεγμονή και τέλος έντονο πόνο.

Οι γενετικοί παράγοντες τέλος με τη ποιότητα του συνδετικού ιστού του σώματος του κάθε ανθρώπου δημιουργεί ελαστικότερους συνδέσμους οι οποίοι διατείνονται πολύ εύκολα τόσο ώστε δεν μπορούν πια να προσφέρουν την απαιτούμενη σταθερότητα και δημιουργούνται εξαρθρήματα ευκολότερα όχι μόνο στον ώμο αλλά και σε άλλες αρθρώσεις του σώματος.

Τραυματικό εξάρθρημα του ώμου

Ο ασθενής κρατά το πάσχων άνω άκρο σε ελαφρά απαγωγή. Δεν μπορεί να ακουμπήσει το βραχίονά του στα πλευρά του λόγω της εξαρθρωμένης θέσης της άρθρωσης και τον μεγάλο πόνο που προκαλεί. Η μορφολογία και το σχήμα του ώμου διαφέρει σε σχέση με την υγιή πλευρά.

Χρόνιο επαναλαμβανόμενο εξάρθρημα του ώμου

Ο ασθενής αναφέρει προηγούμενο επεισόδιο εξαρθρήματος. Είναι σημαντικό αν το προηγούμενο εξάρθρημα ανατάχτηκε εύκολα ή χρειάστηκε να γίνει υπο νάρκωση. Το τελευταίο φανερώνει την τραυματική αιτιολογία του εξαρθρήματος. Κατά τη διάρκεια της κολύμβησης μπορεί να εξαρθρωθεί ο ώμος και να τεθεί σε κίνδυνο η ζωή του ασθενούς.

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Μετά από ένα τραυματικό πρόσθιο εξάρθρημα στην άρθρωση του ώμου η θεραπεία είναι συντηρητική. Μετά την ανάταξη του εξαρθρήματος το άκρο ακινητοποιείται σε ανάρτηση για 3-4 εβδομάδες. Ο ασθενής περιορίζει τις δραστηριότητες του και σταδιακά εισέρχεται σε πρόγραμμα φυσικοθεραπείας – αποκατάστασης. Πολύτιμοι σύμμαχοι στην συντηρητική αγωγή, είναι η μεσοθεραπεία.

Χρόνια αστάθεια του ώμου – Υποτροπιάζων εξάρθρημα – Καθ έξην εξάρθρημα

Όταν συμβεί χρόνια αστάθεια στην άρθρωση δηλαδή ο ασθενής παρουσιάζει συχνά εξαρθρήματα ειδικά σε συγκεκριμένες κινήσεις τις οποίες πρέπει να αφαιρέσει από τη καθημερινή του δραστηριότητα. Θα πρέπει να ξεκινήσει ειδικό πρόγραμμα φυσικοθεραπείας το οποίο περιλαμβάνει ενίσχυση των μυικών ομάδων του ώμου και ασκήσεις αύξησης του εύρους κίνησης αυτού.

Οποιοδήποτε πρόγραμμα φυσικοθεραπείας και αν ακολουθήσει ο ασθενής, αν υπάρχει τεκμηριωμένη βλάβη στον επιχείλιο χόνδρο (Bankart lesion) της άρθρωσης, η οποία διαπιστώνεται με υπέρηχο ή μαγνητική τομογραφία, δεν θα μπορέσει να αντιμετωπιστεί οριστικά το πρόβλημα και ο κίνδυνος εξαρθρήματος είναι πάντα υπαρκτός.
Σήμερα η σύγχρονη αρθροσκοπική χειρουργική δίνει τη λύση στο πρόβλημα αυτό με ελάχιστα επεμβατικό τρόπο.

XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Η εξέλιξη της αρθροσκοπικής χειρουργικής τα τελευταία χρόνια έδωσε την δυνατότητα στους εξειδικευμένους ορθοπαιδικούς να προσφέρουν λύσεις σε σοβαρά προβλήματα των ασθενών δίχως να χρειάζεται να χρησιμοποιήσουν τη κλασική ανοιχτή χειρουργική μέθοδο.
Τα πλεονεκτήματα της αρθροσκοπικής χειρουργικής του ώμου συνοψίζονται:

• Μικρές χειρουργικές τομές
• ελάχιστος τραυματισμός των μυικών ομάδων
• μικρός μετεγχειρητικός πόνος

Ο πρωταρχικός λόγος για να χειρουργηθεί ένας ασθενής είναι όταν η αστάθεια του ώμου του προκαλεί δυσκολίες στη καθημερινή δραστηριότητα, στις επαγγελματικές και τις αθλητικές του απαιτήσεις.

Επιπλέον τα υποτροπιάζοντα εξαρθρήματα μπορούν να δημιουργήσουν βλάβες στον αρθρικό χόνδρο της κεφαλής του βραχιονίου ή και της ωμογλήνης.

Φυσιολογική άρθρωση.

Η κεφαλή του βραχιονίου εφάπτεται στην ωμογλήνη.

Πρόσθιο εξάρθρημα.

Η κεφαλή του βραχιονίου δεν βρίσκεται σε επαφή με την ωμογλήνη.

Βλάβη – απόσπαση του επιχείλιου χόνδρου (Bankart lesion). Η αποκόληση αυτή δημιουργείται συνήθως μετά από ένα τραυματικό εξάρθρημα του ώμου δημιουργώντας ένα μόνιμο πρόβλημα το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί με αρθροσκόπηση.
Η απόσπαση του επιχείλιου χόνδρου δημιουργείται μετά από τραυματισμό του ώμου και αποτελεί την κύρια αιτία καθ’ υποτροπή εξαρθρήματος της άρθρωσης.

Αρθροσκοπικά θα σταθεροποιηθεί ο επιχείλιος χόνδρος ο οποίος έχει αποσπαστεί από τη φυσιολογική του θέση. Ο επιχείλιος χόνδρος συλλαμβάνεται με τα ράμματα των αγκυρών και τοποθετείται στην σωστή ανατομική του θέση. Με τον τρόπο αυτό ανακτάται ξανά η σταθερότητα του ώμου απαλλάσσοντας τον ασθενή από το άγχος του εξαρθρήματος.

Ο επιχείλιος χόνδρος, ένας από τους κυριότερους σταθεροποιητές της άρθρωσης του ώμου, βρίσκεται σταθερά πια στην ανατομική του θέση προσφέροντας σταθερότητα στη άρθρωση.